Rödd Önnu

Ég heiti Anna Lucia en allir kalla mig Önnu. Hvað er ég gömul? Ég er 90 ára ung.

Ég bý þar sem ég fæddist: í Reggio Emilia. Ég átti yndislega æsku þótt stríðið sé vissulega alltaf til staðar í minningum mínum frá þeim tíma. Mamma þurfti að baka brauð á hverjum degi, því eftir þreskinguna komu verðirnir og sóttu hveitið og skildu aðeins eftir tvær únsur handa hverju okkar. Þess vegna urðum við að gæta þess vandlega að sóa engu. Á þessum árum var allsnægtalíf óhugsandi, en við sultum aldrei.

Í minningum mínum var mamma, Olga, sem við kölluðum öll Stellu, oft í eldhúsinu að búa til tagliatelle, cappelletti... Ég man hvernig hún hnoðaði deigið og kenndi mér að fletja það út. Borðið var of hátt fyrir tíu og hálfs árs stelpu, svo ég þurfti alltaf að klifra upp á koll. Hún þvoði upp en bróðir minn sá um að þurrka. Þar sem ég var yngst fékk ég hnífapörin og allt sem ekki gat brotnað. Fyrir mörgum árum, kvöldið þegar heilög Lúsía fyllir sokka barnanna af sælgæti og brjóstsykri, var ég ekki í skapi til að hjálpa til. Ég vildi heldur ekki hlusta á viðvaranir mömmu: „Heilög Lúsía fylgist með þér, veistu!“ Morguninn eftir vaknaði ég á undan Luigi og hljóp að sokknum sem ég hafði lagt fram fyrir heilaga Lúsíu kvöldið áður. En mér til mikillar undrunar var hann tómur. Þar sem sokkur bróður míns var eins á litinn og úr sama efni ákvað ég að skipta á þeim á meðan allir sváfu enn. Ég tók hins vegar ekki eftir því að sokkur Luigi var miklu lengri en minn! Það komst strax upp um mig en mér var ekki refsað fyrir það. Við skiptum á milli okkar sælgætinu sem bróðir minn hafði fengið. Luigi var auðvitað ekki ánægður með það.

Þegar árin liðu og ég hafði eignast mín eigin börn var hefð fyrir því að búa til fyllinguna í tortelli, sem við gerðum fyrir jólin, daginn fyrir Lúsíudaginn. Við suðum kastaníuhneturnar og gerðum sultuna, bættum við rifnum sítrónuberki, ljósum rúsínum, súkkulaði og síðar jafnvel kaffi. Potturinn var svo stór að hann komst ekki einu sinni inn í ísskáp, svo við létum hann kólna úti á svölum. Þegar dætur mínar voru einar fóru þær út í kuldann með skeiðarnar sínar til að stelast í fyllinguna. Þær héldu að ég tæki aldrei eftir því en ég vissi það alltaf. Það var líka þess vegna sem ég bjó til svona mikið.

Við eigum margar fjölskylduuppskriftir, eins og pasta rasa sem er gert með eins dags fyrirvara, og „tagliatelle-köku“, sem dóttir mín kallar „smjörþykkni“. Amma mín elskaði zuppa di pane, súpu úr gömlu brauði. Þegar ég var barn heyrði ég hana oft segja við mömmu: „Stella, ekki elda neitt fyrir mig. Ég ætla að gera mér panèda.“ Þá hljóp ég upp á loft, því ég vissi að það var alltaf til svolítið handa mér líka. Af öllum hefðbundnu réttunum í fjölskyldunni okkar er einn sem segir sérstaklega mikið um okkur. Það er uppskrift mömmu að steiktum gnocco-deigpúðum fylltum með blaðbeðju úr garðinum. Af hverju steiktum? Af því að allir vita að steiktur matur er miklu bragðbetri. Hún kallaði þennan rétt erbazzoncini og það er ekki til nokkur manneskja í heiminum sem finnst hann ekki góður.

Dætur mínar búa þá enn til handa börnunum sínum, því að miðla fjölskylduuppskriftum er eins og að ganga eftir slóð minninganna og varðveita orð mæðra okkar svo þau gleymist aldrei. Þess vegna ákvað ég fyrir nokkrum jólum að skrifa þessar uppskriftir niður og gefa barnabörnunum mínum þær. Og á kortið skrifaði ég:

Ef smekkur ykkar breytist aldrei vil ég að þið eigið uppskriftirnar mínar.
Njótið þess að elda.
Með ást,
Amma Anna

Uppskriftir Önnu: erbazzoncini fritti (steikt erbazzoncini)

Hráefni

Í deigið fyrir gnocco-púðana
1 kg af hveiti
4 teskeiðar af salti
5-6 matskeiðar af ólífuolíu
½ lítri af mjólk

Í erbazzoncini
1 kg af blaðbeðju eða spínati
3-4 matskeiðar af ólífuolíu
150 g af Parmigiano Reggiano osti
Söxuð steinselja og hvítlaukur
Salt

Aðferð

Fyrir deigið í gnocco-púðana
Hnoðaðu öll hráefnin saman og láttu deigið hvíla í eina klukkustund.

Fyrir erbazzoncini
Snöggsteiktu blaðbeðjuna og spínatið og saxaðu hvort tveggja smátt. Steiktu það á pönnu með olíu í 10 mínútur. Taktu pönnuna af hitanum, bættu steinseljunni og ostinum út í og saltaðu eftir smekk.
Mótaðu tortelli úr deiginu, sem má ekki vera of þunnt, lokaðu þeim vandlega allan hringinn og klíptu þá saman í miðjunni. Djúpsteiktu nokkur erbazzoncini í einu í mikilli olíu.

Höfundar:
Texti eftir Carlotta Fiore
Ljósmynd eftir Diego Rosselli